{"id":2425,"date":"2018-03-28T14:08:34","date_gmt":"2018-03-28T13:08:34","guid":{"rendered":"http:\/\/rda-al.com\/?page_id=2425"},"modified":"2019-10-30T08:57:20","modified_gmt":"2019-10-30T07:57:20","slug":"cfare-eshte-nje-semundje-e-rralle","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/about-rare-diseasees\/cfare-eshte-nje-semundje-e-rralle\/","title":{"rendered":"Cfare eshte nje semundje e rralle?"},"content":{"rendered":"<p>S\u00ebmundjet e rralla jan\u00eb nj\u00eb grup i s\u00ebmundjeve t\u00eb ndryshme, karakteristika e p\u00ebrbashk\u00ebt e t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb prevalenca e ul\u00ebt. \u00cbsht\u00eb vler\u00ebsuar se ekzistojn\u00eb disa mij\u00ebra s\u00ebmundje t\u00eb rralla t\u00eb cilat, megjith\u00ebse jan\u00eb individualisht t\u00eb rralla, ndikojn\u00eb kolektivisht mbi nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh njer\u00ebzish. Besohet se n\u00eb Evrop\u00eb ka reth 36 milion\u00eb njer\u00ebz q\u00eb vuajn\u00eb nga s\u00ebmundje t\u00eb rralla, gj\u00eb q\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 faktit q\u00eb k\u00ebto s\u00ebmundje jan\u00eb zakonisht kronike dhe t\u00eb r\u00ebnda, tregon r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e s\u00ebmundjeve t\u00eb tilla n\u00eb lidhje me aspektin e sh\u00ebndetit publik.<\/p>\n<p>Sipas definicionit t\u00eb miratuar nga Bashkimi Evropian, s\u00ebmundjet e rralla jan\u00eb ato q\u00eb prekin m\u00eb pak se 5 persona n\u00eb 10,000 (1: 2,000). Megjith\u00ebse vler\u00ebsohet se ka rreth 7,000 s\u00ebmundje t\u00eb rralla, numri i tyre i sakt\u00eb \u00ebsht\u00eb i panjohur dhe inventarizimi i tyre \u00ebsht\u00eb n\u00eb progres. Nj\u00eb diagnoz\u00eb e sakt\u00eb mund t\u00eb fshihet pas diagnozave relativisht t\u00eb zakonshme, por jo specifike (p.sh. \u00e7rregullimet e spektrit t\u00eb autizmit, v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb intelektuale, epilepsi). Duhet t\u00eb theksohet se s\u00ebmundjet e rralla kan\u00eb karakteristika t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta: ato jan\u00eb heterogjene n\u00eb lidhje me etiologjin\u00eb, koh\u00ebn e fillimit, rrjedh\u00ebn e nj\u00eb s\u00ebmundjeje dhe ndikojn\u00eb n\u00eb organet individuale ose sistemet e organeve.<\/p>\n<p>Shumica e s\u00ebmundjeve t\u00eb rralla jan\u00eb gjenetike ose t\u00eb lindura, por s\u00ebmundjet malinje, infeksionet e rralla, alergjit\u00eb\/s\u00ebmundjet autoimune, helmimet dhe \u00e7rregullimet degjeneruese gjithashtu mund t\u00eb klasifikohen si s\u00ebmundje t\u00eb rralla. Mosha n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn mund t\u00eb ndodhin s\u00ebmundje t\u00eb rralla ndryshon. N\u00eb pes\u00ebdhjet\u00eb p\u00ebr qind t\u00eb pacient\u00ebve, simptomat e para t\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundjeje jan\u00eb t\u00eb pranishme q\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebria. Kursi i nj\u00eb s\u00ebmundje mund t\u00eb jet\u00eb galopant (shp\u00ebrthyes) ose kronik, ashp\u00ebrsia dhe prognoza mund t\u00eb ndryshojn\u00eb. Megjith\u00ebse ato mund t\u00eb ndikojn\u00eb vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb organ (p.sh. nj\u00eb sy ose nj\u00eb muskul), s\u00ebmundjet m\u00eb t\u00eb rralla prekin nj\u00eb num\u00ebr m\u00eb t\u00eb madh organesh dhe sistemesh t\u00eb organeve. P\u00ebr shkak t\u00eb kompleksitetit, ashp\u00ebrsis\u00eb dhe koh\u00ebzgjatjes s\u00eb tyre, ato gjithashtu mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb ndryshime degjenerative, aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara dhe nj\u00eb ulje t\u00eb ndjeshme n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs s\u00eb pacient\u00ebve. D\u00ebmtimi fizik, mendor, intelektual dhe ndijor mund t\u00eb shkaktoj\u00eb diskriminim dhe t\u00eb ndikoj\u00eb n\u00eb qasjen e mund\u00ebsive t\u00eb barabarta n\u00eb arsim dhe afirmimin profesional dhe social. Jet\u00ebgjat\u00ebsia e pacient\u00ebve shpesh zvog\u00eblohet. Megjithat\u00eb, n\u00ebse zbulohet me koh\u00eb, shum\u00eb prej k\u00ebtyre s\u00ebmundjeve mund t\u00eb trajtohen dhe kontrollohen me sukses.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00ebmundjet e rralla jan\u00eb nj\u00eb grup i s\u00ebmundjeve t\u00eb ndryshme, karakteristika e p\u00ebrbashk\u00ebt e t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb prevalenca e ul\u00ebt. \u00cbsht\u00eb vler\u00ebsuar se ekzistojn\u00eb disa mij\u00ebra s\u00ebmundje t\u00eb rralla t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":2224,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2425"}],"collection":[{"href":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2425"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2469,"href":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2425\/revisions\/2469"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2224"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/rda-al.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}